पोस्ट ऑफिसच्या योजना नेहमीच सर्वसामान्यांसाठी विश्वासार्ह मानल्या गेल्या आहेत. यामागचं कारण म्हणजे यात पैशाचा कोणताही धोका नाही आणि बाजारातील अस्थिरतेचा परिणामही यावर होत नाही. यापैकीच एक लोकप्रिय योजना आहे Post Office RD Yojana, जिथे तुम्ही दरमहा ठराविक रक्कम जमा करता आणि ठरलेल्या कालावधीनंतर चांगला परतावा मिळवता. आज आपण जाणून घेणार आहोत की जर तुम्ही दरमहा ₹12,000 जमा केले, तर ५ वर्षांनंतर तुम्हाला किती परतावा मिळू शकतो. ही योजना छोट्या गुंतवणूकदारांपासून ते मध्यमवर्गीय कुटुंबांपर्यंत सगळ्यांसाठी एक उत्तम investment option आहे. चला तर मग, या योजनेची सविस्तर माहिती घेऊया आणि त्याची गणितं समजून घेऊया.
पोस्ट ऑफिस आरडी योजनेचं वैशिष्ट्य काय?
Recurring Deposit अर्थातच आरडी ही अशा लोकांसाठी आहे ज्यांना दरमहा थोडी थोडी बचत करून मोठा निधी तयार करायचा आहे. ही योजना तुमच्या saving habit ला बळकटी देते आणि त्याचबरोबर तुम्हाला निश्चित परतावाही मिळवून देते. यात मिळणारं व्याज पूर्णपणे सरकारद्वारे समर्थित असतं, त्यामुळे सुरक्षिततेची हमी मिळते. तुम्ही यात तुमच्या सोयीप्रमाणे छोट्या रकमेपासून गुंतवणूक सुरू करू शकता आणि ठराविक कालावधीनंतर तुमच्या हातात चांगली रक्कम येते. विशेष म्हणजे, ही योजना तुम्हाला नियमितपणे बचत करण्याची सवय लावते, ज्यामुळे तुमचं आर्थिक भविष्य सुरक्षित होतं.
व्याजदर आणि नियम
ऑगस्ट २०२५ पर्यंत Post Office RD Yojana मध्ये ६.७% वार्षिक व्याजदर मिळतो. या योजनेचा कालावधी ५ वर्षांचा, म्हणजेच ६० महिन्यांचा आहे. तुम्ही यात किमान ₹१०० पासून गुंतवणूक सुरू करू शकता आणि तुमच्या आर्थिक क्षमतेनुसार कितीही रक्कम दरमहा जमा करू शकता. यात कोणत्याही जटिल प्रक्रियेची गरज नाही. तुम्हाला फक्त तुमच्या जवळच्या पोस्ट ऑफिसमध्ये खातं उघडायचं आहे आणि दरमहा ठरलेली रक्कम जमा करायची आहे. यात apply online सुविधा उपलब्ध नसली, तरी जवळच्या पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन अगदी सहजपणे खातं उघडता येतं.
₹12,000 मासिक गुंतवणुकीवर ५ वर्षांत किती परतावा?
आता आपण मुख्य गणिताकडे येऊया. जर तुम्ही दरमहा ₹१२,००० जमा केले, तर ५ वर्षांनंतर तुम्हाला किती रक्कम मिळेल? खालील तक्त्यातून आपण याची स्पष्ट कल्पना घेऊ शकतो.
| मासिक जमा रक्कम | एकूण गुंतवणूक (५ वर्षे) | व्याजदर | परिपक्वतेवर रक्कम |
|---|---|---|---|
| ₹12,000 | ₹7,20,000 | 6.7% | ₹8,56,388 |
या तक्त्यावरून स्पष्ट होतं की, ५ वर्षांपर्यंत दरमहा ₹१२,००० जमा केल्यास तुमची एकूण गुंतवणूक ₹७.२ लाख होईल. यावर ६.७% व्याजदराने गणना केल्यास, परिपक्वतेनंतर तुम्हाला ₹८,५६,३८८ मिळतील. म्हणजेच, ५ वर्षांत तुम्हाला सुमारे ₹१,३६,३८८ चा नफा मिळेल. हा परतावा पूर्णपणे सुरक्षित आहे आणि यात कोणताही जोखीम नाही. ही रक्कम तुम्ही तुमच्या भविष्यातील गरजांसाठी वापरू शकता, मग ती मुलांची शिक्षणाची फी असो, घराची दुरुस्ती असो किंवा इतर कोणताही खर्च.
कोणासाठी आहे ही योजना?
ही योजना खरंतर सगळ्यांसाठीच आहे, पण विशेषतः काही गटांसाठी ती खूपच फायदेशीर ठरते. जर तुम्ही नोकरी करणारे असाल आणि तुम्हाला दरमहा थोडी बचत करून मोठा निधी तयार करायचा असेल, तर ही योजना तुमच्यासाठी perfect option आहे. गृहिणींसाठीही ही योजना उत्तम आहे, कारण त्या त्यांच्या छोट्या छोट्या बचतीतून मुलांच्या शिक्षणासाठी किंवा घरगुती गरजांसाठी मोठा निधी उभा करू शकतात. निवृत्त व्यक्तींसाठीही ही योजना फायदेशीर आहे, कारण ५ वर्षांनंतर त्यांना एकरकमी रक्कम मिळते, जी त्यांच्या भविष्यातील खर्चासाठी उपयोगी पडू शकते. थोडक्यात, ही योजना प्रत्येकासाठी आहे ज्यांना सुरक्षित आणि निश्चित परतावा हवा आहे.
का आहे ही योजना इतकी सुरक्षित?
Post Office RD Yojana ही भारत सरकारद्वारे समर्थित आहे, त्यामुळे यात तुमच्या पैशाला कोणताही धोका नाही. यात तुम्ही जमा केलेली रक्कम आणि त्यावर मिळणारं व्याज दोन्ही पूर्णपणे सुरक्षित असतात. बँकेच्या fixed deposit च्या तुलनेत ही योजना जास्त विश्वासार्ह मानली जाते, कारण बँकेत तुमच्या ठेवींवर मर्यादित रकमेपर्यंतच विमा संरक्षण मिळतं, पण पोस्ट ऑफिसच्या योजनेत असा कोणताही मर्यादा नाही. शिवाय, यात कोणत्याही गुंतागुंतीच्या प्रक्रियेची गरज नाही. तुम्ही फक्त तुमच्या जवळच्या पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन खातं उघडा आणि दरमहा तुमची ठरलेली रक्कम जमा करा. यात mobile app सारख्या ऑनलाइन सुविधा नसल्या, तरी प्रक्रिया इतकी सोपी आहे की कोणालाही ती सहज समजते.
कशी उघडावी ही योजना?
पोस्ट ऑफिस आरडी योजनेचं खातं उघडणं खूपच सोपं आहे. तुम्हाला फक्त जवळच्या पोस्ट ऑफिसमध्ये जावं लागेल. तिथे तुम्हाला एक अर्ज भरावा लागेल आणि काही मूलभूत कागदपत्रं जमा करावी लागतील, जसं की ओळखपत्र (आधार कार्ड, पॅन कार्ड) आणि पत्त्याचा पुरावा (बिजली बिल, रेशन कार्ड). याशिवाय तुम्हाला दोन पासपोर्ट आकाराचे फोटो आणि सुरुवातीची जमा रक्कम द्यावी लागेल. खातं उघडल्यानंतर तुम्हाला एक पासबुक मिळेल, ज्यात तुमच्या जमा केलेल्या रकमेची आणि व्याजाची नोंद ठेवली जाते. जर तुम्ही एखाद्या महिन्यात रक्कम जमा करायला विसरलात, तर ₹१ प्रति ₹१०० च्या दंडाची तरतूद आहे, पण जास्तीत जास्त ४ डिफॉल्ट्सनंतर खातं बंद होऊ शकतं. त्यामुळे नियमितपणे जमा करणं महत्त्वाचं आहे.
ही माहिती फक्त माहितीच्या उद्देशाने दिली गेली आहे. यात दिलेले व्याजदर आणि गणना सध्याच्या माहितीवर आधारित आहेत. कालांतराने यात बदल होऊ शकतात. त्यामुळे गुंतवणूक करण्यापूर्वी तुमच्या जवळच्या पोस्ट ऑफिसमधून नवीनतम माहिती अवश्य घ्या.
